Jak zostać rodzicem zastępczym?

Warunki, które należy spełnić, kiedy chce się zostać rodziną zastępczą

Rodzina zastępcza to taka rodzina, która zapewnia opiekę i wychowanie dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej. Rodzina zastępcza może być równie ustanowiona dla dziecka niedostosowanego społecznie.

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżonkom lub osobie niepozostającej w związku małżeńskim, jeżeli osoby te spełniają następujące warunki:

• dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej,
• mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,
• korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
• nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, nie są ograniczone we władzy rodzicielskiej ani te władza rodzicielska nie została im zawieszona,
• wywiązują się z obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, gdy ciąży na nich taki obowiązek z mocy prawa lub orzeczenia sądu,
• nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem, co zostało stwierdzone zaświadczeniem lekarskim,
• mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania,
• uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania.

Pełnienie funkcji zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastępczej wymaga dodatkowo:

• uzyskania pozytywnej opinii ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, wydanej na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego,
• odbycia szkolenia oraz uzyskania zaświadczenia kwalifikacyjnego.

Rodzina zastępcza w wypełnianiu swoich funkcji kieruje się dobrem przyjętego dziecka i poszanowaniem jego praw. Opiekę nad powierzonym dzieckiem sprawuje osobiście, z wyjątkiem przypadków, gdy nie może z powodów zdrowotnych lub losowych sprawować opieki osobiście albo, gdy dziecko okresowo przebywa w szczególności w sanatorium, szpitalu, domu pomocy społecznej, specjalnym ośrodku szkolno wychowawczym lub w innej placówce zapewniającej opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.

Przy doborze rodziny zastępczej dla dziecka uwzględnia się:

• osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, jeżeli dają gwarancję poprawy sytuacji dziecka,
• przygotowanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej,
• odpowiednią różnicę wieku między kandydatami do pełnienia funkcji rodziny zastępczej a dzieckiem,
• poziom rozwoju i sprawności dziecka, wymagania w zakresie pomocy profilaktyczno ­ wychowawczej lub resocjalizacyjnej oraz możliwości zaspokajania potrzeb dziecka,
• zasadę nie rozłączania rodzeństwa,
• w miarę możliwości opinię wyrażoną przez dziecko.

Rodzina zastępcza zapewnia dziecku warunki rozwoju i wychowania odpowiednie do jego stanu zdrowia i poziomu rozwoju, w tym:

• odpowiednie warunki bytowe,
• możliwości rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego,
• możliwości zaspokojenia indywidualnych potrzeb dziecka,
• możliwość właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,
• odpowiednie warunki do wypoczynku i organizacji czasu wolnego.

Dziecko może być umieszczone w rodzinie zastępczej w dwojaki sposób. Po pierwsze najczęściej i co do zasady, umieszczenie to następuje na podstawie orzeczenia sądu. W takiej sytuacji kandydaci na rodziców zastępczych składają do sądu opiekuńczego wniosek o ustanowienie ich rodziną zastępczą dla konkretnego dziecka lub zgłaszają swoją gotowość do pełnienia funkcji rodziny zastępczej bez wskazywania konkretnego dziecka. Jednakże w przypadku pilnej konieczności zapewnienia dziecku opieki zastępczej umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej jest możliwe na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej między rodziną zastępczą a starostą właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny. W takiej sytuacji starosta ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia sądu. Z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu regulującego sytuację dziecka umowa, o której mowa powyżej wygasa.

Wykorzystano fragmenty broszurki wydanej przez
"Fundację Przyjaciółka"
http://www.fundacja.przyjaciolka.pl